Radio Cagar Budaya

...Selamat datang di blog 'Radio Nusantara' ~...

Senin, 07 Februari 2011

Kumbayana




Dalam wiracarita Mahabharata, Drona (Sanskerta: द्रोण, Droṇa) atau Dronacharya (Sanskerta: द्रोणाचार्य, Droṇāchārya) adalah guru para Korawa dan Pandawa. Ia merupakan ahli mengembangkan seni pertempuran, termasuk dewāstra. Arjuna adalah murid yang disukainya. Kasih sayang Drona terhadap Arjuna adalah yang kedua jika dibandingkan dengan rasa kasih sayang terhadap puteranya, Aswatama.
Drona dilahirkan dalam keluarga brahmana (kaum pendeta Hindu). Ia merupakan putera dari pendeta Bharadwaja, lahir di kota yang sekarang disebut Dehradun (modifikasi dari kata dehra-dron, guci tanah liat), yang berarti bahwa ia (Drona) berkembang bukan di dalam rahim, namun di luar tubuh manusia, yakni dalam Droon (tong atau guci).

Kisah kelahiran Drona diceritakan secara dramatis dalam Mahabharata.Bharadwaja pergi bersama rombongannya menuju Gangga untuk melakukan penyucian diri. Di sana ia melihat bidadari yang sangat cantik datang untuk mandi. Sang pendeta dikuasai nafsu, menyebabkannya mengeluarkan air mani yang sangat banyak. Ia mengatur supaya air mani tersebut ditampung dalam sebuah pot yang disebut drona, dan dari cairan tersebut Drona lahir kemudian dirawat. Drona kemudian bangga bahwa ia lahir dari Bharadwaja tanpa pernah berada di dalam rahim.

Drona menghabiskan masa mudanya dalam kemiskinan, namun belajar agama dan militer bersama-sama dengan pangeran dari Kerajaan Panchala bernama Drupada. Drupada dan Drona kemudian menjadi teman dekat dan Drupada, dalam masa kecilnya yang bahagia, berjanji untuk memberikan setengah kerajaannya kepada Drona pada saat menjadi Raja Panchala.


Drona menikahi Krepi, adik Krepa, guru di keraton Hastinapura. Krepi dan Drona memiliki putera bernama Aswatama.


Minggu, 06 Februari 2011

Narasoma






Salya (Sansekerta: शल्य; Shalya) adalah raja Kerajaan Madra dalam wiracarita Mahabharata. Ia merupakan kakak ipar dari Pandu, ayah para Pandawa. Menjelang terjadinya perang besar di Kurukshetra atau Baratayuda, ia terkena tipu muslihat pihak Korawa sehingga terpaksa berperang melawan para Pandawa. Salya akhirnya gugur pada hari ke-18 di tangan Yudistira.

Dalam pewayangan Jawa, Salya sering pula disebut dengan nama Prabu Salyapati, sedangkan negeri yang ia pimpin disebut dengan nama Kerajaan Mandaraka.

Menurut versi Mahabharata, raja Kerajaan Madra semula bernama Artayana, yang memiliki dua orang anak bernama Salya dan Madri. Setelah Artayana meninggal, Salya menggantikannya sebagai raja, sedangkan Madri menjadi istri kedua Pandu raja Hastinapura, yang kemudian melahirkan Nakula dan Sahadewa. Merujuk pada nama ayahnya, Salya dalam Mahabharata sering pula disebut Artayani.

Secara garis besar, versi pewayangan Jawa tidak berbeda dengan versi Mahabharata. Dalam versi ini raja Kerajaan Mandaraka semula bernama Mandrapati yang memiliki dua orang anak bernama Narasoma dan Madrim. Narasoma kemudian menjadi raja bergelar Salya, sedangkan Madrim menjadi istri kedua Pandu.

Versi Mahabharata menyebut Salya memiliki dua orang putra bernama Rukmarata dan Rukmanggada. Namun siapa nama istrinya atau ibu dari kedua anak tersebut tidak diketahui dengan jelas.


Versi Bharatayuddha, yaitu sebuah naskah berbahasa Jawa Kuno menyebut nama istri Salya adalah Satyawati. Dari perkawinan itu kemudian lahir Rukmarata.


Versi pewayangan Jawa menyebut perkawinan Salya dan Setyawati melahirkan lima orang anak. Yang pertama adalah Erawati istri Baladewa. Yang kedua adalah Surtikanti istri Karna. Yang ketiga adalah Banowati istri Duryudana. Yang keempat adalah Burisrawa, sedangkan yang terakhir adalah Rukmarata.

Kamis, 03 Februari 2011

Banjaran Bisma

Nalika Prabu Pratipa Raja negari Astina Ramane Prabu Sentanu lagi sekung anggone semedi ana ing sapinggiring kali Gangga,
katekanan wanita kang sulistya ing warna yaiku dewi Gangga.
dewi Gangga kalebu salah sawijining hapsari utawa widodari kang mudun saka kahyangan merga lagi nampa paukuman saka betara guru.
Dewi Gangga nyuwun supaya Prabu Pratipa gelem mundut garwa.
nanging Prabu Pratipa ora anyaguhi lan ora iso ngleksanani panyuwune Dewi Gangga,malah Prabu Pratipa janji mbesuk Dewi Gangga bakal di pundut putra mantu.

dina ganti sasi,sasi ganti tahun,Prabu Pratipa lengser keprabon,Raden Sentanu genteni kalungguhane ramane dadi ratu Astina kanti jejuluk/asma Prabu Sentanu.
ing sawijining dina Prabu Sentanu mlaku mlaku ana pinggiring kali Gangga.
nyumurupi wanita ayu sing ora liya yaiku Dewi Gangga.
Prabu Sentanu rumangsa sengsem lan kepranan awit endah sulistyaning warna,Dewi Gangga banjur kapundut garwa prameswari.
wis sawetara suwe anggone Prabu Sentanu lan Dewi Gangga sambut asilaning akrami,nanging katone durung atut.katitik Dewi Gangga durung gelem ngladeni Prabu Sentanu koyo dene kridaning wong jejodohan.sing kaya mengkana mau dadekake cuwa penggalihe Prabu sentanu.Dewi Gangga gelem leladi nanging nganggo syarat lan sarana,mbesuk menawa kagungan putra bakal di larung ana kali Gangga,Prabu sentanu saguh netepi kabeh syarat sing dadi panyuwune Dewi Gangga.



kacarita,Dewi Gangga garbini,tekan titiwancine lahir jabang bayi kang bagus rupane,banjur kalarung ana ing bengawan Gangga.wis makaping kaping Dewi Gangga nglarung jabang bayi kang di lahirake nganti lahir putra kang angka 9.Prabu Sentanu ora tega nyawang jabang bayi kang arep di larung,banjur menggak karepe Dewi Gangga nganti kedadean catur yuda.dewi Gangga bali menyang kahyangan,jabang bayi mau dening Prabu Sentanu kaparingan asma Raden Dewabrata.


Rikala Dewi Durgandini duwe panyuwun gelem di pundut garwa Prabu Sentanu, nanging Putra patutan karo Dewi Durgandini bakale sing ngganteni kalungguhane Prabu Sentanu dadi ratu ana ing negara Astina.kanti lila legawa Raden Dewabrata sumpah wadat/ora krama selawase,supaya keng rama iso nggarwa Dewi Durgandini lan ora dadekake daredah ing tembe mburine.
Raden Dewabrata tuhu satria kang bekti marang wong tuwa.

Banjaran Bisma,di ceritaake kanti crita kang runtut lan nyengsemake dening Ki Nartosabdho(KNS).diwiwiti saka Raden Dewabrata lahir nganti Resi Bisma gugur ana ing madyaning perang Baratayuda Jaya Binangun.

Download mp3 Banjaran Bisma

Selasa, 01 Februari 2011

Bambang Sakri Krama


Bambang Sakri iku anake Resi Satrukem lan Dewi Nilawati saka Pujangkara. Sawise dewasa Bambang Sakri kadereng atine supaya enggal duwe sisihan, wanita sing bakal ngancani lan ngampingi ngadhepi sakehing kaanan ing uripe.

Kanggo nggayuh pepenginane iku, Sakri banjur mbangun tapa, njaluk marang para dewa supaya bisa ketemu kalawan wanita jodhone.
Raja krajan Tabelasuket kasebut, ya Prabu Partawijaya, yektine nembe prihatin amarga nagarane kataman pagebluk, banjur ngudi tumbal kanggo nulak lan ngawekani pageblug kasebut.
Mbarengi kaanan kasebut, ing sawijining padhepokan, Resi Dwapara, sawijining mahadwija ing Atasangin, krasa meri amarga mjuride malik tingal, milih meguru marang Resi Kanumayasa ing pertapan Paremana.
Resi Dwapara nglapurake yen Resi Kanumayasa wus ngimpun para satriya lan raja-raja saka pirang-pirang nagara lan sedya merangi nagara Wirata. Nanging sabanjure, Resi Kanumayasa malah sansaya gedhe pangaribawane. Prabu Partawijaya banjur nemoni Resi Dwapara lan njaluk sarana lan sarat kanggo ngawekani pageblug ing negarane.
Resi Dwapara nyaguhi mbiyantu golek sarana lan sarat panjaluke Prabu Partawijaya. Yen Kanumayasa wus kasil dikalahake, Dwapara bakal enggal ngawekani pageblug sing dumadi ing krajan Tabelasuket.
Partawijaya banjur ngrabasa Paremana, nanging kabeh wadyabalane kasil diasorake. Partawijaya dhewe sing nandhang tatu ing paprangan kasebut banjur sesambat lan nyebut jeneng anak mantune, Bambang Sakri. Wusana, sawise rerembugan, dheweke dhamang yen Satrukem sing kasil ngasorake kasektene iku ora liya besane dhewe, bapakne Bambang Sakri.
Mula Partawijaya banjur bali mulih lan methuk Bambang Sakri dikanthi tumuju Paremana. Ing laku mulihe, Partawijaya mampir ing Atasangin lan ngrabasa Resi Dwapara. Paprangan dumadi kanthi rame banget.
Paratwijaya banjur tinggal glanggang nanging ninggal panantang supaya Resi Dwapara tumeka ing Paremana. Dwapara banjur ngrabasa Paremana dibiyantu murid-muride, ananging kalah lan mlayu bali tumuju Atasangin. Partawijaya tumeka ing Tabelasuket, Bambang Sakri lan Dewi Sati wus duwe anak lanang, nanging durung dijenengi. Sabanjure digawa ngadhep ing Paremana.
Dening Resi Kanumayasa, bayi kasebut dijenengi Parasara. Kanumayasa dumunung ing Paremana. Satrukem dumunung ing padhepokan Girisarangan. Resi Sakri ing Argacandi lan Parasara ing pertapan Srungga.
Kabeh papan kasebut dumunung ing pertapan sing ana gununge cacah pitu. Tlatah kasebut sinebut Saptaharga. Bambang Sakri akeh jasane marang Suralaya lan antuk kanugrahan gelar/pangkat.jejuluk “bathara”. ::Ichwan Prasetyo::
(http://wayang.wordpress.com/)

Download mp3 Bambang Sakri Krama

Sabtu, 29 Januari 2011

Dasamuka Lena




Prabu Dasamuka,Prabu Dasawadana,Prabu Rahwana Raja.
Nalendra gelah gelahing bumi,leletheging jagad,panukswaning da'jal laknat.
ambege angkara,budine sia,watake adigang adigung adiguna.
Adigang - ngenggoni wataking Kidang.labet denya pinter lumumpat,nanging datan enget senajan Kidang pinter lumumpat ana kalamangsane bisa kesrimpet lan bis kepleset awit sangka anggone kurang teteken pengati ati.
Adigung -ngendelake wataking Gajah.gede duwur rowa birawa,senajan
karosane tanpa tanding,ana kalamangsane si Gajah bisa pepes tlalene,rengka gadinge,yen to saliring panindak sarwa agahan tanpa paniti priksa.
Adiguna - nganggo wataking ulo.upase mandi kalamun nyakot,nanging datan enget,si Ulo bakal bisa pepes pethite,miwah aber upase,yen to saliring panindak datan kapareng amawas diri.


Begituh gambaran dari sang Dalang tentang tokoh Rahwana atau sering juga di sebut Dasamuka.segala bentuk kejahatan dan watak angkara murka bermuara pada tokoh penting Alengka Diraja ini.
satu demi satu berguguran para prajurit alengka diraja,korban perang besar karena ke'egoan' sang pemimpin.
kejahatan(angkara murka) memang tidak bisa di berantas dari muka bumi,karena sebagai penyeimbang watak(sifat)baik.akan tetapi,paling tidak bisa mengurangi walaupun sedikit saja.
di jaman Ramayana,Rama Regawa sebagai manusia titisan dewa Whisnu bertugas menyelamatkan 'dunia' ramayana dari kejahatan Rahwana.
inilah cerita penentuan siapa yang menang dan yang kalah.
mampukah Rama Regawa meredam kejahatan Rahwana Raja..?
kisahnya dapat anda ikuti dengan seksama dalam bentuk mp3 yang diceritakan oleh Ki Nartosabdho.
selamat menikmati...
 


Senin, 24 Januari 2011

Kumbokarno Lena



Kumbakarna kinen mangsah jurit,
Mring kang rak sira tan lenggana,
Nglungguhi kasatriyane,
Ing tekad datan purun,
Amung cipta labih nagari,
Lan nolih yayahrena,
Myang luluhuripun,
Wus mukti aneng Ngalengka,
Mangke arsa rinusak ing bala kapi,
Punagi mati ngrana.



Perang besar antara Alengka Diraja dan bala tentara  Rama Regawa yang terbayang di angan angan Kumbakarna jika Rahwana Raja tidak mau mengembalikan Dewi Shinta ke tangan Rama Regawa benar benar terjadi.
tidak sedikit jumlah korban perang berjatuhan,termasuk Patih Prahasta,Dewi Sarpakenaka dan juga anak anak Rahwana Raja sendiri.
walaupun Kumbakarna telah berucap di depan Dasamuka,tidak akan ikut cawe cawe jika terjadi apa apa di alengka diraja,akan tetapi panggilan hati nurani dan jiwa kesatria tetap membawanya ke tengah kancah peperangan.
bagi Kumbakarna yang berjiwa kesatria walaupun berwujud raksasa.gugur di medan peperangan adalah suatu hal yang di dambakan semua prajurit sejati.Bukan untuk membela kakandanya Prabu Dasamuka,tetapi membela tanah tumpah darahnya,membela tanah air tercinta.yaitu Alengka Diraja.

mampukah Kumbakarna mengalahkan balatentara kera pimpinan Rama Regawa..?
Ki Nartosabdho akan menceritakan kisah tentang keperwiraan Kumbakarna.




 
Download mp3 Kumbokarno Lena